CBSE Board Exam 2026: ધોરણ 10ની પહેલી પરીક્ષા અનિવાર્ય, બોર્ડે જાહેર કર્યું નોટિફિકેશન

સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન (CBSE)ની 10માં અને 12માં ધોરણની બોર્ડ પરીક્ષાઓ 17 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થવાની છે. આ દરમિયાન CBSE એ 10મા ધોરણની બોર્ડ પરીક્ષાઓ અંગે એક નવું જાહેરનામું બહાર પાડ્યું છે. આ વર્ષે CBSE ધોરણ 10 બોર્ડની બે પરીક્ષાઓ યોજવા જઇ રહ્યું છે. જેને લઇને નોટિફિકેશનમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે જેમાં વિદ્યાર્થીઓની માગને ફગાવી દેવામાં આવી છે.

CBSE એ નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું 

CBSE એ પોતાના નોટિફિકેશનમાં જણાવ્યું હતું કે કેટલાક વિદ્યાર્થીઓએ વિનંતી કરી હતી કે તેઓ કોઈ કારણસર ધોરણ 10 બોર્ડની પ્રથમ પરીક્ષામાં જોડાઇ શકશે નહીં. તેથી, તેમને બીજી દસમા ધોરણની બોર્ડ પરીક્ષામાં બેસવાની તક આપવી જોઈએ. CBSE એ પોતાના નવા નોટિફિકેશનમાં વિદ્યાર્થીઓની માંગણીને નકારી કાઢી છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દસમા ધોરણની બે પરીક્ષા પ્રણાલી હેઠળ દરેક વિદ્યાર્થી માટે પ્રથમ પરીક્ષામાં બેસવું ફરજિયાત છે.

દરેક માટે પ્રથમ પરીક્ષા ફરજિયાત છે, અને ત્રણ વિષયો લેવા પડશે.

CBSE એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ધોરણ 10 બોર્ડની પરીક્ષાને લઇને સ્પષ્ટતા કરી છે કે દરેક વિદ્યાર્થીએ બોર્ડની પ્રથમ પરીક્ષા આપવી અનિવાર્ય હશે. સીબીએસઇએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યુ છે કે જો કોઇ વિદ્યાર્થી ધોરણ 10 બોર્ડની પ્રથમ પરીક્ષામાં 3 કે તેનાથી વધારે વિષયમાં હાજરી આપતો નથી તો તેણે 10માની બીજી પરીક્ષામાં બેસવાની અનુમતિ નહીં મળે. CBSE અનુસાર, વિદ્યાર્થીઓ 10માં બોર્ડની બીજી પરીક્ષાને વિદ્યાર્થીઓ સપ્લીમેન્ટ્રી એટલે કે ઇમ્પ્રુવ મેન્ટ તરીકે પ્રયોગ કરી શકશે. 

જો 10  ધોરણની પહેલી પરીક્ષા ચૂકી જાય તો શું થશે?

CBSE એ જણાવ્યું છે કે જો કોઈ વિદ્યાર્થી 10મા ધોરણની બોર્ડની પ્રથમ પરીક્ષા ચૂકી જાય, તો તેને આવશ્યક પુનરાવર્તિત શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવશે. આવા વિદ્યાર્થીઓ ફક્ત આવતા વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં યોજાનારી મુખ્ય પરીક્ષામાં જ બેસી શકશે. દરમિયાન, CBSE એ જણાવ્યું છે કે જે વિદ્યાર્થીઓ પ્રથમ પરીક્ષામાં કમ્પાર્ટમેન્ટ પરિણામ મેળવે છે તેમને કમ્પાર્ટમેન્ટ શ્રેણી હેઠળ બીજી પરીક્ષામાં બેસવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. CBSE એ એમ પણ કહ્યું છે કે ધોરણ 10 પાસ કર્યા પછી કોઈ વધારાનો વિષય અલગથી લઈ શકાશે નહીં.

બીજી પરીક્ષામાં ત્રણ વિષયોમાં ગુણ સુધારી શકાય છે.

CBSE મુજબ બધા વિદ્યાર્થીઓ માટે પ્રથમ 10મા ધોરણની બોર્ડ પરીક્ષામાં બેસવું ફરજિયાત રહેશે. જે વિદ્યાર્થીઓ પહેલી પરીક્ષા પાસ કરશે તેઓ વિજ્ઞાન, ગણિત, સામાજિક વિજ્ઞાન અને ભાષાઓમાંથી કોઈપણ ત્રણ વિષયોમાં પોતાનો સ્કોર સુધારવા માટે બીજી પરીક્ષામાં બેસવા માટે સક્ષમ હશે.

 CBSE પરીક્ષા નિયંત્રક સંયમ ભારદ્વાજે જણાવ્યું હતું કે, "બધા વિદ્યાર્થીઓ માટે પ્રથમ બોર્ડ પરીક્ષામાં બેસવું ફરજિયાત છે. જે વિદ્યાર્થીઓ પાસ થશે અને લાયક બનશે તેમને વિજ્ઞાન, ગણિત, સામાજિક વિજ્ઞાન અને ભાષાઓમાંથી કોઈપણ ત્રણ વિષયોમાં તેમનું પ્રદર્શન સુધારવાની તક આપવામાં આવશે. જે વિદ્યાર્થીઓ પહેલી પરીક્ષામાં ત્રણ કે તેથી વધુ વિષયોમાં ગેરહાજર રહેશે તેમને 'ફરજિયાત પુનરાવર્તન' શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવશે અને તેઓ આવતા વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં યોજાનારી મુખ્ય પરીક્ષામાં જ બેસી શકશે.

ક્યારે બીજી પરીક્ષા લેવાશે ? 

CBSE દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, પહેલી બોર્ડ પરીક્ષાનું પરિણામ એપ્રિલમાં જાહેર કરવામાં આવશે. આ પછી, બીજી બોર્ડ પરીક્ષા માટેનો સમય ખુલશે. આ પરિણામ જાહેર થયાના 10 થી 15 દિવસમાં પૂર્ણ થશે. આ પછી, બીજી બોર્ડ પરીક્ષાનું પરિણામ જૂનના છેલ્લા અઠવાડિયા સુધીમાં પણ જાહેર કરવામાં આવશે. આનો અર્થ એ છે કે બીજી બોર્ડ પરીક્ષા મે મહિનામાં યોજાઈ શકે છે. બીજી બોર્ડ પરીક્ષાનું પરિણામ જાહેર થતાં જ પ્રવેશ પ્રક્રિયા શરૂ થશે. બીજી બોર્ડ પરીક્ષા એવા વિદ્યાર્થીઓ માટે છે જેઓ પોતાના ગુણ સુધારવા માંગે છે.

કેટલી પરીક્ષાઓ જરૂરી છે?

બોર્ડે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે પહેલી બોર્ડ પરીક્ષાને મુખ્ય પરીક્ષા ગણવામાં આવશે, એટલે કે તેમાં બેસવું ફરજિયાત છે. ફક્ત પહેલી પરીક્ષામાં બેસનારા ઉમેદવારોને જ બીજી બોર્ડ પરીક્ષામાં બેસવાની તક આપવામાં આવશે. હવે પ્રશ્ન એ છે કે શું બે વિષયો ચૂકી ગયેલા ઉમેદવારો હજુ પણ બીજી પરીક્ષામાં બેસવા માટે લાયક બનશે ? બોર્ડે જણાવ્યું છે કે પહેલી બોર્ડ પરીક્ષામાં ત્રણથી વધુ વિષયોમાં બેસવું ફરજિયાત છે. આનો અર્થ એ છે કે ઓછામાં ઓછા ચાર વિષયોની પરીક્ષા આપવી જરૂરી છે.

એ નોંધવું જોઈએ કે CBSE ની પરીક્ષાઓ 17 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થશે. 10મા ધોરણના વિદ્યાર્થીઓ માટે પહેલી પરીક્ષા ગણિત વિષયમાં હશે, જ્યારે 12મા ધોરણના વિદ્યાર્થીઓ બાયોટેકનોલોજી, ઉદ્યોગસાહસિકતા, સંસ્કૃત વૈકલ્પિક અને સ્ટેનોગ્રાફીમાં પરીક્ષા આપશે. પરીક્ષા આપતા પહેલા, કૃપા કરીને બોર્ડની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ માર્ગદર્શિકા વાંચો.