calendar_todayMay 14, 2026
Export of sugar : ખાંડની નિકાસ પર સરકારનો મોટો નિર્ણય, 2026 સુધી મૂકાયો પ્રતિબંધ
કેન્દ્ર સરકારે સ્થાનિક બજારમાં ખાંડની પૂરતી ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા અને વધતા ભાવોને અંકુશમાં લેવા માટે ખાંડની નિકાસ પર કડક નિયંત્રણો લાદ્યા છે. ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ફોરેન ટ્રેડ (DGFT) દ્વારા જાહેર કરાયેલી સૂચના મુજબ, ખાંડની નિકાસ પરનો આ પ્રતિબંધ 20 સપ્ટેમ્બર, 2026 સુધી અથવા આગામી આદેશ સુધી અમલમાં રહેશે.
નિકાસ નીતિમાં ફેરફાર
13 મે,2026 ના રોજ જાહેર કરાયેલા નોટિફિકેશન મુજબ, વિદેશી વેપાર નીતિ 2023 હેઠળ ખાંડની નિકાસને 'મુક્ત' શ્રેણીમાંથી હટાવીને 'પ્રતિબંધિત' શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવી છે. આ નિયમ કાચી ખાંડ (Raw Sugar), સફેદ ખાંડ અને શુદ્ધ ખાંડ - એમ ત્રણેય શ્રેણીઓ પર સમાન રીતે લાગુ પડશે. સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય તહેવારોની સીઝન અને ભવિષ્યની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે દેશમાં ખાંડનો પૂરતો સ્ટોક જાળવી રાખવાનો છે.
EU અને US માટે વિશેષ છૂટછાટ
આ પ્રતિબંધમાં સરકારે વ્યૂહાત્મક સંબંધો અને અગાઉની પ્રતિબદ્ધતાઓ મુજબ કેટલીક રાહતો આપી છે. CXL અને TRQ ક્વોટા હેઠળ યુરોપિયન યુનિયન (EU) અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (US) માં ખાંડની નિકાસ પૂર્વવત ચાલુ રહેશે. આ ઉપરાંત, એડવાન્સ ઓથોરાઇઝેશન સ્કીમ હેઠળની નિકાસ અને અન્ય મિત્ર દેશોની ખાદ્ય સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર-થી-સરકાર (G2G) ધોરણે થતા વ્યવહારોને આ પ્રતિબંધમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
પાઇપલાઇનમાં રહેલા ઓર્ડરનું શું થશે?
DGFT એ સ્પષ્ટતા કરી છે કે જે કન્સાઇનમેન્ટની પ્રક્રિયા પહેલેથી જ શરૂ થઈ ગઈ છે તેમને અટકાવવામાં આવશે નહીં. જો નોટિફિકેશન બહાર પડ્યા પહેલા જહાજ પર ખાંડ લોડ કરવાની કામગીરી શરૂ થઈ ગઈ હોય અથવા શિપિંગ બિલ ફાઈલ થઈ ગયું હોય, તો તે નિકાસને મંજૂરી મળશે. તેવી જ રીતે, જો કન્સાઇનમેન્ટ કસ્ટમ્સ વિભાગને સોંપવામાં આવ્યું હોય અને તેનો ઇલેક્ટ્રોનિક રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ હોય, તો તેની નિકાસ પણ થઈ શકશે.
ગ્રાહકો માટે રાહતના સમાચાર
છેલ્લા કેટલાક સમયથી વૈશ્વિક બજારમાં ખાંડના ભાવમાં વધઘટ જોવા મળી રહી હતી, જેની અસર ભારતીય બજાર પર ન પડે તે માટે સરકારે આ આગોતરું પગલું ભર્યું છે. આ નિર્ણયથી સ્થાનિક બજારમાં ખાંડના ભાવ સ્થિર રહેવાની અને સામાન્ય જનતાને મોંઘવારીમાંથી રાહત મળવાની આશા છે.