android Download our official Android App from Google Play Store
arrow_back Back to News
NCERT Class 8 Book Controversy: કેવી રીતે તૈયાર થાય છે NCERTનો અભ્યાસક્રમ, કોની છે જવાબદારી?

calendar_todayFebruary 26, 2026

NCERT Class 8 Book Controversy: કેવી રીતે તૈયાર થાય છે NCERTનો અભ્યાસક્રમ, કોની છે જવાબદારી?


વિવાદાસ્પદ પ્રકરણ પર અસ્થાયી રૂપે પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.

શુ હોય છે કાર્ય પદ્ધતિ ?

NCERTના 8મા ધોરણના સામાજિક વિજ્ઞાન પુસ્તક પર મોટો વિવાદ ફાટી નીકળ્યો છે. પુસ્તકમાં ન્યાયિક ભ્રષ્ટાચારનો ઉલ્લેખ છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલાની સ્વતઃ નોંધ લીધી છે અને આજે સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી. CJI સૂર્યકાંતે જણાવ્યું હતું કે બિનશરતી માફી સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. કોર્ટે પુસ્તકના વિવાદાસ્પદ પ્રકરણ પર અસ્થાયી રૂપે પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. ત્યારે અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરવા માટે કોણ જવાબદાર છે. તે અંગે જાણીએ.

નિષ્ણાત સમિતિઓની ભૂમિકા

ધોરણ 6 થી 12 માટે NCERT અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરવા માટે નિષ્ણાત સમિતિઓની રચના કરવામાં આવે છે. આ સમિતિઓ ઇતિહાસ, ભૂગોળ, રાજકીય વિજ્ઞાન, સમાજશાસ્ત્ર અને મનોવિજ્ઞાન જેવા વિષયો માટે અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરે છે. સામાજિક વિજ્ઞાન માટે મિશેલ ડેનિનોની આગેવાની હેઠળ 35 સભ્યોની સમિતિની રચના કરવામાં આવી હતી. તેમનું કામ એ સુનિશ્ચિત કરવાનું હતું કે અભ્યાસક્રમ નવી શિક્ષણ નીતિ NEP 2020 અને રાષ્ટ્રીય અભ્યાસક્રમ માળખા અનુસાર તૈયાર કરવામાં આવે. અભ્યાસક્રમ તૈયાર થયા પછી, નિષ્ણાતો દ્વારા તેની સમીક્ષા કરવામાં આવી અને પછી NCERT ડિરેક્ટરના ફોરવર્ડ સાથે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો.

વિવાદ અને સુપ્રીમ કોર્ટની સુનાવણી

8મા ધોરણના પાઠ્યપુસ્તકમાં ન્યાયતંત્રની ટીકાત્મક સામગ્રી હતી. CJI સૂર્યકાંતે કહ્યું કે આ એક કાવતરું હોઈ શકે છે અને બિનશરતી માફી સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, ભવિષ્યમાં કોઈને પણ આ સંસ્થાની ગરિમાને કલંકિત કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. સુપ્રીમ કોર્ટે વિવાદાસ્પદ પ્રકરણ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો. મુખ્ય ન્યાયાધીશે તેને ખૂબ જ ગણતરીપૂર્વકનું પગલું ગણાવ્યું અને કહ્યું કે તેનો હેતુ ન્યાયતંત્રને ભ્રષ્ટ તરીકે દર્શાવવાનો છે. જસ્ટિસ બાગચીએ કહ્યું કે ડિજિટલ યુગમાં, હજારો નકલો ફરતી થઈ હોત, જેના કારણે તપાસ જરૂરી બની ગઈ.

આ પણ વાંચોઃ Imran Khan મામલે બ્રિટિશ સંસદમાં ચર્ચા, વિપક્ષી સાંસદોની ઉગ્ર દલીલ 


શુ હોય છે કાર્ય પદ્ધતિ ?

NCERTના 8મા ધોરણના સામાજિક વિજ્ઞાન પુસ્તક પર મોટો વિવાદ ફાટી નીકળ્યો છે. પુસ્તકમાં ન્યાયિક ભ્રષ્ટાચારનો ઉલ્લેખ છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલાની સ્વતઃ નોંધ લીધી છે અને આજે સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી. CJI સૂર્યકાંતે જણાવ્યું હતું કે બિનશરતી માફી સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. કોર્ટે પુસ્તકના વિવાદાસ્પદ પ્રકરણ પર અસ્થાયી રૂપે પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. ત્યારે અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરવા માટે કોણ જવાબદાર છે. તે અંગે જાણીએ.

નિષ્ણાત સમિતિઓની ભૂમિકા

ધોરણ 6 થી 12 માટે NCERT અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરવા માટે નિષ્ણાત સમિતિઓની રચના કરવામાં આવે છે. આ સમિતિઓ ઇતિહાસ, ભૂગોળ, રાજકીય વિજ્ઞાન, સમાજશાસ્ત્ર અને મનોવિજ્ઞાન જેવા વિષયો માટે અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરે છે. સામાજિક વિજ્ઞાન માટે મિશેલ ડેનિનોની આગેવાની હેઠળ 35 સભ્યોની સમિતિની રચના કરવામાં આવી હતી. તેમનું કામ એ સુનિશ્ચિત કરવાનું હતું કે અભ્યાસક્રમ નવી શિક્ષણ નીતિ NEP 2020 અને રાષ્ટ્રીય અભ્યાસક્રમ માળખા અનુસાર તૈયાર કરવામાં આવે. અભ્યાસક્રમ તૈયાર થયા પછી, નિષ્ણાતો દ્વારા તેની સમીક્ષા કરવામાં આવી અને પછી NCERT ડિરેક્ટરના ફોરવર્ડ સાથે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો.

વિવાદ અને સુપ્રીમ કોર્ટની સુનાવણી

8મા ધોરણના પાઠ્યપુસ્તકમાં ન્યાયતંત્રની ટીકાત્મક સામગ્રી હતી. CJI સૂર્યકાંતે કહ્યું કે આ એક કાવતરું હોઈ શકે છે અને બિનશરતી માફી સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, ભવિષ્યમાં કોઈને પણ આ સંસ્થાની ગરિમાને કલંકિત કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. સુપ્રીમ કોર્ટે વિવાદાસ્પદ પ્રકરણ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો. મુખ્ય ન્યાયાધીશે તેને ખૂબ જ ગણતરીપૂર્વકનું પગલું ગણાવ્યું અને કહ્યું કે તેનો હેતુ ન્યાયતંત્રને ભ્રષ્ટ તરીકે દર્શાવવાનો છે. જસ્ટિસ બાગચીએ કહ્યું કે ડિજિટલ યુગમાં, હજારો નકલો ફરતી થઈ હોત, જેના કારણે તપાસ જરૂરી બની ગઈ.

આ પણ વાંચોઃ