PM Modi Appeal: એક વર્ષ સુધી ગોલ્ડ કેમ નહીં ખરીદવાનું? આ રહ્યું PM Modiનું 72 બિલિયન ડોલરનું ફોરેક્સ લોજિક

10 મે, 2026ના રોજ હૈદરાબાદમાં એક રેલી દરમિયાન PM નરેન્દ્ર મોદીએ રાષ્ટ્રને કેટલીક અપીલો કરી હતી - એવી અપીલ જે ​​આજ સુધી કોઈ વડા પ્રધાને ક્યારેય કરી નથી. તેમણે કહ્યું કે દેશભક્તિનો અર્થ ફક્ત પોતાના જીવનનું બલિદાન આપવું જ નહીં, પણ પડકારજનક સમયમાં જવાબદારીપૂર્વક જીવવું પણ છે. PMએ જનતાને એક વર્ષ સુધી સોનું ખરીદવાથી દૂર રહેવાની અપીલ કરી. ચાલો આ અપીલ પાછળના કારણો, તેનું મહત્વ અને ભારત સોનાની આયાત પર કેટલો ખર્ચ કરે છે તે જાણીએ. 

એક વર્ષ માટે સોનું ખરીદવાથી દૂર રહેવાની અપીલ

PM મોદીએ એક વર્ષ સુધી સોનું ખરીદવાથી દૂર રહેવાની અપીલ વ્યાપક ચર્ચાનો વિષય બની છે. આ અપીલ ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા સંઘર્ષ, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો અને રૂપિયાના નબળા પડવાની પૃષ્ઠભૂમિ સામે આવી છે. પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે જો જનતા એક વર્ષ માટે સોનું ખરીદવાનું બંધ કરે તો ભારતના વિદેશી હૂંડિયામણને શું ફાયદો થશે?

આંકડા શું કહે છે?

ટ્રેડિંગ ઇકોનોમિક્સના ડેટા અનુસાર ભારતનો વિદેશી હૂંડિયામણ (Foreign exchange) અનામત આશરે $690.69 બિલિયન છે. RBI ના આંકડા દર્શાવે છે કે ફેબ્રુઆરીમાં, ભારતનો વિદેશી હૂંડિયામણ (Foreign exchange) અનામત $728 બિલિયન સુધી પહોંચી ગયો હતો. જોકે વધતી જતી વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાને કારણે, એપ્રિલ સુધીમાં આ અનામત ઘટીને આશરે $691 બિલિયન થઈ ગઈ.

આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF) ના અંદાજ મુજબ, ભારતની ચાલુ ખાતાની ખાધ 2026 માં $84.5 બિલિયન સુધી વધી શકે છે. આ GDP ના આશરે 2 ટકાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. વધતી જતી ચાલુ ખાતાની ખાધનો અર્થ એ છે કે દેશમાંથી બહાર જતા ડોલરનું પ્રમાણ તેમાં વહેતા ડોલરના જથ્થા કરતાં વધી જશે.

સોનાની આયાતમાં ભારત બીજા ક્રમે

ભારત સોનાનો વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો ખરીદનાર દેશ છે. દેશમાં વાર્ષિક આશરે 700-800 ટન સોનાનો વપરાશ થાય છે, જ્યારે સ્થાનિક સોનાનું ઉત્પાદન ફક્ત 1 થી 2 ટન જેટલું થાય છે.

આનો અર્થ એ થયો કે ભારત તેની સોનાની જરૂરિયાતોના લગભગ 90 ટકાને પૂર્ણ કરવા માટે આયાત પર આધાર રાખે છે. સોનાની ચુકવણી યુએસ ડોલરમાં થાય છે.

નાણાકીય વર્ષ 2025-26 ના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, ભારતની સોનાની આયાત $72 બિલિયન સુધી પહોંચી ગઈ છે - જે નાણાકીય વર્ષ 2025 માં નોંધાયેલા $58 બિલિયનની તુલનામાં 24 ટકાનો વધારો છે.

લોકો એક વર્ષ માટે સોનું ખરીદવાનું ટાળે તો શું થાય ? 

તેનાથી વિપરીત, જો ભારતીયો એક વર્ષ માટે તેમની સોનાની ખરીદી ઘટાડી દે - જેના પરિણામે સોનાની આયાતમાં 30 થી 40 ટકાનો ઘટાડો થાય  તો તે $20-25 બિલિયનની બચત તરફ દોરી શકે છે. જો સોનાની આયાતમાં 50 ટકાનો ઘટાડો થાય, તો સંભવિત બચત $36 બિલિયન થઈ શકે છે. આ આંકડો ચાલુ ખાતાની ખાધનો લગભગ અડધો ભાગ દર્શાવે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, એક વર્ષ માટે સોનાની ખરીદીથી દૂર રહેવાથી ભારતના ડોલરના પ્રવાહમાં અબજો ડોલરનો સીધો ઘટાડો થઈ શકે છે.