Rahul Gandhi: 1984નાં ઘા આજે પણ તાજા! રાહુલ ગાંધીની રેલી સામે શીખ સમુદાયનો વિરોધ

આગામી 1 નવેમ્બર 2026ના રોજ દિલ્હીના રામલીલા મેદાનમાં યોજાનારી વિપક્ષની મહારેલીને લઈને શીખ સમુદાયે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. શીખ સમુદાયનું કહેવું છે કે 1 નવેમ્બરનો દિવસ 1984માં થયેલાં શીખ વિરોધી રમખાણોની યાદ સાથે જોડાયેલો છે. આ દિવસે મોટી રેલી યોજવી એ તેમનાં જૂનાં ઘા ફરી તાજા કરવા સમાન છે. તેથી વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીના નેતૃત્વમાં યોજાનારી આ રેલીનો વિરોધ કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.

1984નાં રમખાણોથી પીડિત પરિવારોએ કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહને પત્ર લખીને રેલી યોજવાની મંજૂરી ન આપવાની માગણી કરવાની વાત કહી છે. તેમનું કહેવું છે કે જો રેલી યોજાશે, તો તેઓ વિરોધ પ્રદર્શન કરશે અને તેને રોકવાનો પ્રયાસ કરશે.

ગાંધી પરિવાર પર ગંભીર આરોપ

રમખાણોથી પીડિત પરિવારોએ કોંગ્રેસ અને ગાંધી પરિવાર પર 1984ની હિંસાને લઈને ગંભીર આરોપો લગાવ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે 42 વર્ષ વીતી ગયા હોવા છતાં અસરગ્રસ્ત પરિવારો એ દુઃખ ભૂલી શક્યા નથી. તેમણે માગણી કરી છે કે કોંગ્રેસે પીડિતોની લાગણીઓનું સન્માન કરવું જોઈએ અને 1 નવેમ્બરે યોજાનારી રેલી ટાળવી જોઈએ.

રેલી શીખ સમુદાયના ઘા પર મીઠું ભભરાવવા સમાન

IANSના અહેવાલ મુજબ, રમખાણોથી પીડિત એક વ્યક્તિએ જણાવ્યું હતું કે, “1984ના નરસંહારને 42 વર્ષ વીતી ગયાં છે, પરંતુ હિંસાની યાદો આજે પણ અમારા પરિવારોને પરેશાન કરે છે. તે સમયે લોકોને ઉશ્કેરવામાં આવ્યા હતા અને શીખ સમુદાયને નિશાન બનાવવામાં આવ્યો હતો. શીખોની ફેક્ટરીઓ અને પેટ્રોલ પંપ સળગાવવામાં આવ્યાં હતાં. લોકોની પાઘડી જોઈને તેમની ઓળખ કરવામાં આવતી હતી. અમારા પરિવારની ત્રણ પેઢીઓ આ દુર્ઘટનાથી પ્રભાવિત થઈ છે. કોંગ્રેસને સવાલ છે કે 1 નવેમ્બરે જ આટલી મોટી રેલી યોજવાની જરૂર કેમ પડી? કોંગ્રેસ કે વિપક્ષી ગઠબંધનના નામે આ દિવસે રાજકીય કાર્યક્રમ યોજવો એ શીખ સમુદાયના ઘા પર મીઠું ભભરાવવા સમાન છે.”

તેમણે વધુમાં કહ્યું હતું કે જૂન 1984માં દરબાર સાહિબ ખાતે થયેલી કાર્યવાહી સહિત શીખ સમુદાય સાથે જોડાયેલી ઐતિહાસિક ઘટનાઓને લોકો ભૂલ્યા નથી. તેમના માટે 1 નવેમ્બર માત્ર કેલેન્ડરની એક તારીખ નથી, પરંતુ પરિવારોએ સહન કરેલી પીડા અને ગુમાવેલા સ્વજનોની યાદ સાથે જોડાયેલો દિવસ છે.

પીડિતોએ સ્વજનોને યાદ કર્યા

વિરોધ પ્રદર્શનની ચેતવણી આપનાર 1984નાં રમખાણોથી પીડિત એક મહિલાએ કહ્યું હતું કે રાહુલ ગાંધીની રેલી યોજાવી ન જોઈએ. જો આવો કાર્યક્રમ યોજાશે, તો તેનો વિરોધ કરવામાં આવશે. તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે જે પરિવારોએ પોતાના પતિ, બાળકો અને અન્ય સ્વજનોને ગુમાવ્યા છે, તેમનાં દુઃખ અને ન્યાયની માગણી પર પૂરતું ધ્યાન કેમ આપવામાં આવતું નથી?

મહિલાએ જણાવ્યું હતું કે તેમના પરિવારમાં પણ ચાર લોકોનાં મોત થયાં હતાં. તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે હિંસા દરમિયાન લોકોને માત્ર તેમની પાઘડી જોઈને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. અસરગ્રસ્ત પરિવારો આજે પણ એ ઘટના ભૂલી શક્યા નથી અને તેમને ન્યાય મળવો જોઈએ.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે 1થી 5 નવેમ્બર દરમિયાન તેમના ઘરે ધાર્મિક પાઠ અને અન્ય ધાર્મિક કાર્યક્રમો યોજવામાં આવે છે. આ સમય દરમિયાન પીડિત પરિવારો એકબીજા સાથે પોતાનું દુઃખ વહેંચે છે અને દિવંગત સ્વજનોને યાદ કરે છે. મહિલાએ ભાજપ સરકાર, વડાપ્રધાન અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહને અપીલ કરી હતી કે તેમની લાગણીઓને સમજીને રેલી યોજવાની મંજૂરી આપવામાં ન આવે.

રમખાણોમાં સામેલ હોવાના આરોપોનો સામનો કરતા કોંગ્રેસના નેતાઓને સજા નહીં

અન્ય એક પીડિતે રાહુલ ગાંધી પર શીખ સમુદાયની લાગણીઓ સાથે રમત કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. તેમણે 2014ની લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન રાહુલ ગાંધીના એક કથિત નિવેદનનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું હતું કે શીખ સમુદાયના લોકો ગાંધી પરિવારને જુએ છે ત્યારે તેમને હિંસામાં માર્યા ગયેલા સ્વજનો અને સળગાવી દેવાયેલાં ગુરુદ્વારાની યાદ આવે છે.

તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે 1984ની હિંસા માટે જવાબદાર હોવાના આરોપોનો સામનો કરનારા કેટલાક નેતાઓને કોંગ્રેસે રાજકીય જવાબદારીઓ સોંપી હતી. તેમણે જગદીશ ટાઇટલર, સજ્જન કુમાર અને કમલનાથનાં નામ લઈને કોંગ્રેસના નેતૃત્વ સામે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.

રાજીવ ગાંધીએ કહ્યું હતું, 'મોટું વૃક્ષ પડે ત્યારે ધરતી ધ્રૂજે છે...'

1984નાં શીખ વિરોધી રમખાણોથી પીડિત કમલજીત સિંહ ધીરે પણ 1 નવેમ્બરે યોજાનારી રેલી સામે વાંધો વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે આ નિર્ણયને શરમજનક ગણાવ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે કોંગ્રેસે રાજકીય કાર્યક્રમ યોજવાને બદલે શીખ સમુદાયની માફી માગવા પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.

ધીરે જણાવ્યું હતું કે 1984માં તત્કાલીન વડાપ્રધાન રાજીવ ગાંધીના નેતૃત્વ હેઠળની કોંગ્રેસ સરકારના સમયમાં દિલ્હીમાં શીખ સમુદાયના લોકોનો નરસંહાર થયો હતો. તેમણે રાજીવ ગાંધીના એ કથિત નિવેદનનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે 'જ્યારે મોટું વૃક્ષ પડે છે, ત્યારે ધરતી ધ્રૂજે છે.'

તેમણે દાવો કર્યો હતો કે દિલ્હીમાં 3,000થી વધુ શીખોની હત્યા કરવામાં આવી હતી. મયૂર વિહાર નજીક કલ્યાણપુરી અને ત્રિલોકપુરી જેવા વિસ્તારોમાં પણ લોકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. શીખ સમુદાય આ હિંસાને ક્યારેય ભૂલી શકે નહીં. તેમણે કહ્યું હતું કે કોંગ્રેસે રેલી યોજવાને બદલે પીડિત પરિવારોની માફી માગવી જોઈએ.