Republic Day 2026 : 100 વર્ષ પછી ફોજદારી કાયદામાં ઐતિહાસિક ફેરફાર, પ્રજાસત્તાક દિવસની પરેડમાં દેખાશે ઝાંખી

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે 77મા પ્રજાસત્તાક દિવસની પરેડ માટે જે ટેબ્લો તૈયાર કર્યો છે, તે છેલ્લા 100 વર્ષમાં ભારતના ફોજદારી કાયદામાં થયેલા સૌથી મોટા પરિવર્તનને રજૂ કરશે. આ ટેબ્લો વર્ષ 2024માં લાગુ કરવામાં આવેલા ત્રણ નવા કાયદાઓ પર આધારિત હશે, જેમણે બ્રિટિશ યુગના જૂના કાયદાઓને પૂર્ણ રીતે બદલી નાખ્યા છે.

આ નવા કાયદાઓ છે

• ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS)
• ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS)
• ભારતીય પુરાવા અધિનિયમ (BSA)
• આ કાયદાઓએ ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC), ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતા (CrPC) અને જૂના પુરાવા અધિનિયમનું સ્થાન લીધું છે.

નવી સંસદ ભવન અને કાયદાના પુસ્તકોનું પ્રતિકાત્મક પ્રદર્શન

ટેબ્લોમાં ભારતના નવા સંસદ ભવનનું સુંદર ચિત્રણ કરવામાં આવશે. તેની ઉપર ત્રણ નવા કાયદાઓને પુસ્તકોના સ્વરૂપમાં દર્શાવવામાં આવશે. આ દૃશ્ય એ સંદેશ આપશે કે નવા કાયદાઓ સમગ્ર દેશમાં લાગુ થયા છે અને ભારત હવે આધુનિક, નાગરિક-કેન્દ્રિત અને ટેકનોલોજી આધારિત ન્યાય વ્યવસ્થાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. આ કાયદાના પુસ્તકો વિવિધ ભાષાઓમાં પ્રદર્શિત કરાશે, જેથી દેશના દરેક નાગરિક માટે કાયદો સમજવો સરળ બને. આ સરકારના સમાવેશક અને પારદર્શક અભિગમને દર્શાવે છે.

સજાથી ન્યાય તરફનો મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન

નવા કાયદાઓનો મુખ્ય વિચાર “સજાથી ન્યાય તરફ આગળ વધવાનો” છે. એટલે કે હવે માત્ર દંડ આપવાનો નહીં, પરંતુ પીડિતને ન્યાય આપવાનો અને સમાજને સુધારવાનો અભિગમ અપનાવવામાં આવ્યો છે. આ ન્યાય પ્રણાલી વધુ માનવીય, આધુનિક અને સામાન્ય નાગરિકને સમજાય તેવી બનાવવાનો પ્રયાસ છે.

ટેકનોલોજીથી સજ્જ ન્યાય વ્યવસ્થા

• ટેબ્લોમાં નવા કાયદાઓ હેઠળની આધુનિક જોગવાઈઓ પણ દર્શાવવામાં આવશે, જેમ કે:
• ડિજિટલ અને ઇ-પુરાવાનો ઉપયોગ
• રાષ્ટ્રીય સ્વચાલિત ફિંગરપ્રિન્ટ ઓળખ પ્રણાલી
• ડિજિટલી સહી કરેલા સમન્સ
• વર્ચ્યુઅલ કોર્ટ સુનાવણીઓ
• મોબાઇલ ફોરેન્સિક યુનિટ્સ દ્વારા ઝડપી તપાસ
• આ તમામ વ્યવસ્થાઓથી તપાસ પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી, પારદર્શક અને અસરકારક બનશે.

સુરક્ષા અને મહિલા સશક્તિકરણ પર ભાર

આ ટેબ્લોમાં સંકલિત કંટ્રોલ રૂમ સિસ્ટમ, CCTV કેમેરા જેવી આધુનિક દેખરેખ વ્યવસ્થાઓ પણ બતાવવામાં આવશે. સાથે સાથે, ક્ષેત્રીય કામગીરી અને ઝડપી પ્રતિભાવ એકમોમાં પ્રશિક્ષિત મહિલા પોલીસ અધિકારીઓની વધતી ભૂમિકાને પણ વિશેષ રૂપે દર્શાવવામાં આવશે.

સમુદાય સેવા: ન્યાયનો માનવીય અભિગમ

નવા કાયદાઓમાં સુધારાત્મક સજા તરીકે સમુદાય સેવાનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પગલું બતાવે છે કે ભારતની ન્યાય વ્યવસ્થા હવે માત્ર દંડ આપતી નહીં, પરંતુ વ્યક્તિને સુધારવાની દિશામાં પણ કાર્ય કરી રહી છે. આ સમગ્ર ટેબ્લો ભારતની બદલાતી ન્યાય પ્રણાલીનું પ્રતિક હશે. એક એવી પ્રણાલી જે ટેકનોલોજી આધારિત, ઝડપી, પારદર્શક અને નાગરિક-કેન્દ્રિત છે. આ બદલાવ “વિકસિત ભારત”ના સપનાને સાકાર કરવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

આ પણ વાંચો : Republic Day 2026 : માટીમાં દટાયેલો અશોક સ્તંભ કેવી રીતે બન્યો ભારતનું રાષ્ટ્રીય ગૌરવ?