calendar_todayJanuary 13, 2026
SC On Stray Dogs: રખડતા શ્વાન કરડવાથી મોત થાય તો રાજ્ય સરકારે ચૂકવવુ પડશે વળતર, જાણો SCમાં શું થઇ દલીલો
રખડતા શ્વાનના મુદ્દે આજે સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે રાજ્ય સરકારોએ શ્વાન કરડવાથી થતા મૃત્યુ અને ઇજાઓ માટે નોંધપાત્ર વળતર ચૂકવવું જોઈએ. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે કૂતરા પ્રેમીઓ અને તેમનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી સંસ્થાઓ જવાબદાર રહેશે, અને જો તેઓ આમ કરવામાં નિષ્ફળ જાય, તો તેમણે કૂતરાઓને તેમના ઘરો અથવા પરિસરમાં રાખવા જ જોઈએ. ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ, સંદીપ મહેતા અને એન.વી. અંજારિયાની બેન્ચે આ કેસની સુનાવણી કરી.
રખડતા શ્વાનને લઇને શું કહ્યું સુપ્રીમ કોર્ટે ?
વરિષ્ઠ વકીલ અરવિંદ દાતારએ સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ પોતાની દલીલો રજૂ કરી. દાતારએ જણાવ્યું હતું કે 7 નવેમ્બરનો આદેશ સંપૂર્ણપણે કાયદેસર હતો અને કાયદા દ્વારા સમર્થિત હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ મામલે નિષ્ણાંત સમિતિ બનાવવાની કોઈ જરૂર નથી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે નિયમો 60 થી વધુ કેન્દ્ર અને રાજ્ય કાયદાઓનું ઉલ્લંઘન કરે છે. દાતારએ વન્યજીવન વિસ્તારોમાં રખડતા કૂતરાઓ દ્વારા ઉભા થતા ખતરાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે પૂછ્યું હતું કે 9 વર્ષના બાળકના મૃત્યુ માટે કોને જવાબદાર ઠેરવવામાં આવશે.
આ મૃત્યુ માટે કોણ જવાબદાર છે?
કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે રાજ્યોએ કૂતરા કરડવાથી થતા મૃત્યુ અને ઇજાઓ માટે નોંધપાત્ર વળતર ચૂકવવું જોઈએ. સુપ્રીમ કોર્ટે કૂતરા કરડવાની દરેક ઘટના માટે જવાબદારી નક્કી કરવાનો સંકેત આપ્યો હતો. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે અધિકારીઓ કૂતરા કરડવાથી થતી ઇજાઓ અથવા મૃત્યુ માટે જવાબદાર છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે શ્વાનને ખોરાક આપનારાઓની ભૂમિકા પર પણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે પૂછ્યું કે શું તમારી લાગણીઓ ફક્ત શ્વાન માટે છે, માણસો માટે નથી? સુપ્રીમ કોર્ટે પૂછ્યું હતું, "શું કોર્ટે આંખ આડા કાન કરવા જોઈએ? સુપ્રીમ કોર્ટે પ્રશ્ન કર્યો હતો આ મૃત્યુ માટે કોણ જવાબદાર છે?" સુપ્રીમ કોર્ટે રખડતા શ્વાનના મુદ્દે પર તીખી ટિપ્પણીઓ કરી હતી.
શ્વાનના માલિકોને જવાબદાર ઠેરવવામાં આવશે.
કોર્ટે પૂછ્યું હતું કે શું આ અદાલતે આંખ આડા કાન કરીને બધું થવા દેવું જોઈએ? એવું લાગે છે કે સહાનુભૂતિ ફક્ત શ્વાન માટે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે સંકેત આપ્યો હતો કે શ્વાન કરડવાથી થતી દરેક ઇજા અથવા મૃત્યુ માટે સંબંધિત અધિકારીઓ અને કૂતરાના માલિકોને જવાબદાર ઠેરવવામાં આવશે.
કોર્ટે કહ્યું હતું કે રખડતા કૂતરાઓને ફરવા અને ઉપદ્રવ કરવા માટે શા માટે મંજૂરી આપવી જોઈએ? જ્યારે અમે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો પાસેથી સાંભળીશું ત્યારે અમે તેમને ગંભીર પ્રશ્નો પૂછીશું.
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે શરૂઆતમાં તારીખ 15 જાન્યુઆરી નક્કી કરવામાં આવી હતી. જોકે, અરજદારોના વકીલોની વિનંતી પર સુનાવણી 20 જાન્યુઆરી માટે ફરીથી નક્કી કરવામાં આવી હતી. એક વકીલે રખડતા શ્વાનોને દત્તક લેવા તેમને AI દ્વારા ટ્રેક કરવા અને અન્ય ઘણા પગલાં લેવાની તરફેણમાં દલીલ કરી હતી.
મેં માનવજાત માટે આવા ઉત્સાહી દલીલો ક્યારેય સાંભળી નથી.- જસ્ટિસ સંદીપ
જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાએ કહ્યું કે હું ઈચ્છું છું કે કોઈ અનાથ માટે પણ દલીલ કરી શકે. મને 2011 માં ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ મેં માનવજાત માટે આવી ઉત્સાહી દલીલો ક્યારેય સાંભળી નથી.
જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાએ પૂછ્યું, "જો કોઈ રખડતા શ્વાન પર કોઈ પર હુમલો કરે તો કોણ જવાબદાર હશે?" વકીલે જવાબ આપ્યો કે જવાબદારી સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓને સોંપી શકાય છે. જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાએ કહ્યું કોઈના કબજામાં રખડતા શ્વાન ન હોવા જોઈએ. જો તમે પાલતુ પ્રાણી રાખવા માંગતા હો, તો લાઇસન્સ મેળવો.