US Military Bases India: જો અમેરિકાએ વિશ્વભરમાં લશ્કરી થાણા બનાવ્યા તો ભારતમાં કેમ નથી બેઝ?

ઈરાન દાવો કરે છે કે હુમલામાં કેટલાક અમેરિકન લશ્કરી થાણા ધ્વસ્ત થયા હતા.

સ્વતંત્ર નિર્ણયનો મામલો

આ નિર્ણય પાછળનો સિદ્ધાંત ભારતની વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા છે. આ સિદ્ધાંત વિદેશ અને સંરક્ષણ નીતિમાં સ્વતંત્ર નિર્ણય લેવા પર ભાર મૂકે છે. સ્વતંત્રતા પછી, ભારત કોઈપણ લશ્કરી જૂથ સાથે જોડાણ કરવાનું ટાળતું આવ્યું છે. તે બિન-જોડાણવાદી ચળવળનો સ્થાપક સભ્ય પણ હતો. વિદેશી લશ્કરી થાણાને મંજૂરી આપવી એ સાર્વભૌમત્વ સાથે સમાધાન માનવામાં આવે છે. જવાહરલાલ નેહરુના સમયથી નરેન્દ્ર મોદીના સમય સુધી આ મુદ્દો સતત ધ્યાનમાં રાખવામાં આવ્યો છે.

વૈશ્વિક સંઘર્ષોમાં સીધી સંડોવણી ટાળવી

ભારતમાં વિદેશી બેઝ રાખવાથી કોઈ દેશ સંઘર્ષ દરમિયાન સીધો નિશાન બની શકે છે. મધ્ય પૂર્વ જેવા પ્રદેશોમાં યુએસ બેઝ પર યુદ્ધ દરમિયાન વારંવાર હુમલો કરવામાં આવે છે. ભારત આવા જોખમોથી દૂર રહેવાનું પસંદ કરે છે. અમેરિકન બેઝને મંજૂરી આપવાથી ભારત ઈરાન અથવા અન્ય દેશો સાથે સંકળાયેલા સંઘર્ષોમાં ખેંચાઈ શકે છે. ભારત અનેક વૈશ્વિક શક્તિઓ સાથે વ્યૂહાત્મક સંબંધો જાળવી રાખે છે. આમાં યુએસ, રશિયા અને ચીન સાથે પણ જટિલ સંબંધોનો સમાવેશ થાય છે.

મજબૂત લશ્કરી ક્ષમતાઓ નિર્ભરતા ઘટાડે છે

બીજું મુખ્ય પરિબળ ભારતની પોતાની લશ્કરી શક્તિ છે. ભારત પાસે પરમાણુ ક્ષમતાઓ અને વધતી જતી નૌકાદળની હાજરી સાથે વિશ્વની સૌથી મોટી સેનાઓમાંની એક છે. આ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે વિદેશી સૈનિકો અથવા બેઝની જરૂરિયાત ઘટાડે છે. ભારત બાહ્ય લશ્કરી માળખા પર નિર્ભરતા કરતાં આત્મનિર્ભરતાને પ્રાથમિકતા આપે છે. ભારતમાં કોઈ યુએસ લશ્કરી થાણા નથી, છતાં બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ સહયોગ મજબૂત છે. લોજિસ્ટિક્સ એક્સચેન્જ મેમોરેન્ડમ ઓફ એગ્રીમેન્ટ જેવા કરારો બંને દેશોને રિફ્યુઅલિંગ અને સમારકામ જેવા લોજિસ્ટિક્સ હેતુઓ માટે એકબીજાની લશ્કરી સુવિધાઓનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપે છે.

આ પણ વાંચોઃ જો યુદ્ધવિરામ થાય, તો Japan હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં મોકલી શકે છે સૈનિકો, જાણો કેમ?